Posof, aslında bugün Posof çayı dediğimiz suyun adıdır. Posof Çayının İlçe topraklarının batı yaylarından çıkıp do- ğuya doğru akarken oluşturduğu vadinin adı da Poshov/ Poshof’tur. Dolayısıyla Posof, bir yerleşim biriminin değil, bir bölgenin adıdır. Bu bölge yukarı Kür boyları ile anılan Kars’ın Çıldır, Ardahan ve Hanak, Artvin’in merkez dâhil Ar danuç, Şavşat ve Borçka ilçelerini içine alan bölgedir.

Posof’un tarih çizgileri çok eskidir. Tarihçilere göre Hurri, Urartu ve Sakalara uzanan bu eski tarihin çizgileri çok net değildir. Makedonları ünlü kralı İskender M.Ö. IV. Yüzyıl sonlarında doğu seferine çıktığı zaman Kafkasya’da ona karşı çıkan kuvvetli bir Türk varlığının olduğu bilinmektedir. Bu Türkler Kafkasların kuzeyinden güneye göçeden ilk Kıpçaklar ile Bun-Türk olarak bilinen Türklerdir. Bun-Türk yerli Türk anlamına gelmektedir.

Milattan önce 680 yıllarında Kafkasların kuzeyinden gelen atlı göçebe İskit Türkleri Urartulardan havaliyi alarak 500 yıl hüküm sürmüşlerdir. Daha sonra Horasan havalisinden gelen Arsak Türkleri M.Ö. 150 - M.S. 430 yılları arasın- da yaşamışlardır. Arsak Türklerinden sonra bölgede Peçenek ve Oğuzların yaşadığı bilinmektedir.

İslam Çağı
610 yılından itibaren Hz. Osman zamanında bölgede Müslüman Arapları görüyoruz. Bu tarih, Kafkaslarda İslam di ninin tebliğ faaliyetinin de başlangıcıdır. Müslüman Araplar 646 yılında Çıldır, Ardahan, Posof, Ahıska, Artvin ve Aca rayı itaatleri altına aldılar. 650’li yıllardan itibaren bölgede Hazar-Arap mücadeleleri başladı. Bölge bu iki kuvvet ara sında zaman zaman el değiştirdi. 

700’lü yıllardan sonra Posof’unda içinde bulunduğu geniş coğrafya’da Gürcü Bağratlı ailesinin hakimiyeti başlar. Bagratlı ailesinden Asut bey ve onun nesli 1801 yılına kadar Bağratlılar adıyla 1000 yıl Gürcistan tahtında kalarak bir dünya rekorunun sahibi olmuştur.

IX. yüzyılda Posof bölgesinin merkezi Kol Kalesiydi. Tarih kaynaklarından bu kalenin birçok kralın taht yeri olduğu anlaşılmaktadır. 1021 yılından itibaren bölgede Bizans hâkimiyeti başlamıştır.

Selçuklular Devri
Horasan’da Gazneli’leri yıkan Selçuklular, 1040 yılında kazandıkları Dandanakan Zaferi’yle İran’ı fethettiler. 1064 yılında, Birinci Bati Seferi’ne çıkan Selçuklu Sultani Alparslan, Bagratlı/Gürcü ülkesi üzerine yürüdü ve Aras nehri boylarını ele geçirdi. Gürcü Kralını vergiye bağladı.

Alparslan, 1068 yılında çıktığı İkinci Bati Seferi’nde, Bizans’ın kışkırtmalarıyla barışı bozan IV. Bagrat’in ülkesine yö neldi. Arap Caferogulları elinde bulunan Tiflis şehrini aldı. Alparslan, bu seferinde Kars, Ardahan ve Hanak’ı fethet ti. Bagrat’ın barış isteğini kabul ederek Rey şehrine döndü.

Danişmentli Ahmet komutasındaki Selçuklu ordusu Şavşat üzerinden Arsiyan Dağını aşarak halen mevcut Kol kö- yündeki kaleyi kuşatarak Bizans ve Gürcü Bagratlı birleşik ordusunu yener ve yöre 1080 tarihinde Selçuklulara bağ lanır. Gürcü kaynakları bu zaferi Didi Türk-Oba (Büyük Türk Bayramı) olarak kaydeder. Bu tarihten itibaren 1124 yılı na kadar 44 yıl Selçuklu hakimiyetinde kalan bölgede, Oğuz/Türkmen yerleşmesiyle İslâm dini de yayılmaya başla dı. II. yüzyılda Altay’da yeni bir isim ortaya çıkmıştı: Kıpçak. Bozkıra göç edenlere Kıpçak diyorlardı. Yeri dar gelen a nlamına gelen bu kelime, birçok kolları bulunan büyük bir Türk kavminin adıdır.

Posof Tarihi 2. sayfa >>